Najstarszym nurtem psychoterapii jest psychoanaliza. To właśnie z niej wywodzi się terapia psychodynamiczna (http://www.psychoterapia-skawinska.pl/terapia-psychodynamiczna/) – jeden z obecnie najbardziej interesujących nurtów pracy psychoterapeutycznej z pacjentem.
Kozetka i opowieści o matce?
Większość osób nie mających wiedzy na temat psychoterapii psychodynamicznej sądzi, że praca z terapeutą polega w tym przypadku na leżeniu na skórzanej kozetce i opowiadaniu o konfliktach z rodzicami, głównie z matką. Tymczasem wyraźnie trzeba powiedzieć, że taki obraz, nakreślony głównie przez amerykańskie filmy, nie do końca odpowiada rzeczywistości. Podczas pracy z pacjentem psychoterapeuta koncentruje się na wydobywaniu przeniesień, które funkcjonują w stosunku do całego otaczającego nas świata, a następnie na ich usuwaniu oraz uświadamianiu tych emocji i przeżyć, które dotychczas były nieuświadomione.
Mechanizm przeniesienia polega na ukierunkowaniu swoich emocji, które dotychczas dotyczyły ważnej dla pacjenta osoby, będącej źródłem wewnętrznego konfliktu, na psychoterapeutę. Najczęściej tą istotną w jego życiu osobą jest rodzic. Dzięki przeniesieniu pacjent ma szansę na ponowne przeżycie emocji związanych z problemem, ale tym razem w bezpiecznym środowisku, które umożliwia ich dostrzeżenie, nazwanie i zrozumienie, a co za tym idzie, ich przepracowanie. Jest to jeden, ale nie jedyny element, który może zadziać się w trakcie terapii psychodynamicznej.
Czy terapia w nurcie psychodynamicznym jest odpowiednia dla każdego?
Z całą pewnością nie. Przede wszystkim należy podkreślić, że jest to terapia długa, która może trwać nawet kilka lat. Sesje terapeutyczne powinny odbywać się przynajmniej raz na tydzień. Co to oznacza dla pacjenta? Jeśli nie ma on dużej motywacji do zmiany i nie chce się angażować, wówczas lepszym rozwiązaniem może być znalezienie terapeuty pracującego w innym nurcie. Psychoterapia psychodynamiczna wiąże się z koniecznością naprawdę pogłębionej analizy samego siebie.
W jakich przypadkach psychoterapia psychodynamiczna okaże się najbardziej skuteczna?
Przyjmuje się, że jest to orientacja najbardziej odpowiednia dla osób zmagających się z:
- zaburzeniami nerwicowymi;
- bulimią i anoreksją, a więc zaburzeniami odżywiania;
- chorobami psychosomatycznymi.
Poza tym jest to nurt, w którym mogą odnaleźć się osoby z zaburzeniami osobowości, nastroju czy syndromem stresu pourazowego. Podejście to często jest wykorzystywane podczas pracy z pacjentami z osobowością borderline, w przypadku problemów w relacjach międzyludzkich, czy też zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych. Jeżeli dana osoba doświadcza epizodów psychotycznych albo niektórych rodzajów depresji, również może szukać pomocy w terapii psychodynamicznej. Ze względu na to, że nurt bardzo skupia się na wczesnych latach życia człowieka, będzie on odpowiedni w przypadku trudnych przeżyć w tym okresie, na przykład jeżeli osoba doświadczyła porzucenia, traumy albo utraty jednego lub obu rodziców, a także dorastania z osobami uzależnionymi od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.
Jaka jest rola terapeuty psychodynamicznego?
Psychoterapeuta psychodynamiczny ma przede wszystkim pomagać pacjentowi w samodzielnym znalezieniu odpowiedniej drogi. Wypowiedzi terapeuty mają wspomóc pacjenta w wyrażaniu swobodnych wypowiedzi oraz skojarzeń, bez czego niemożliwe jest ujawnienie nieuświadomionych struktur myślowych pacjenta.
Psychoterapia psychodynamiczna we współczesnym ujęciu cechuje się zdecydowanie większą elastycznością, niż jej pierwotna forma. Praca z terapeutą w tym nurcie ma na celu nie tylko zmianę zachowania, ale również przebudowę dotychczasowej struktury osobowości.
Podczas sesji, terapeuta razem z pacjentem analizuje nieświadomość pacjenta, elementy oporu, które mogą się pojawić w trakcie psychoterapii, a także przeniesień. Wszystkie te elementy pozwalają osobie lepiej poznać własne ja i żyć bardziej świadomie.
Warto zaznaczyć, że nurt w psychoterapii daje techniki i metody pracy z pacjentem, a także sposób patrzenia na dane zaburzenie czy chorobę, jednak tym, co ma największe znaczenie podczas terapii psychodynamicznej jest relacja między pacjentem a psychoterapeutą. To ona ma najlepsze działanie leczące. Jest to silna więź, która umożliwia stworzenie bezpiecznego środowiska, w którym osoba może mówić o swoich myślach i przeżyciach, nawet albo zwłaszcza tych wstydliwych, których na co dzień nie ujawnia. Swobodne wyrażanie myśli pozwala dotrzeć do nieuświadomionych konfliktów, które stale, bez naszej wiedzy, wpływają na jakość życia. Dzięki terapii psychodynamicznej można je przepracować i się od nich uwolnić.