Podejście psychoanalityczne to jeden z pięciu odmiennych sposobów postrzegania ludzkiej psychiki, wśród których możemy wyróżnić również takie nurty jak behawioralno-poznawczy, fizjologiczny, systemowy, integracyjny oraz humanistyczny. Jak nietrudno odgadnąć, psychoanalityczna metoda terapii wywodzi się z teorii Zygmunta Freuda, zgodnie z którą wszelkie zaburzenia psychiczne stanowią konsekwencję konfliktu pomiędzy tym co uświadomione, a tym co nieuświadomione. Podejście to skupia się więc na analizie osobowości pacjenta przez pryzmat jego potrzeb, czy też doświadczeń, które ten zepchnął do swojej podświadomości. Manifestują się one poprzez występowanie specyficznych mechanizmów obronnych, mogących doprowadzić do wystąpienia zaburzeń psychicznych.
Warto zwrócić tu uwagę na interesujący sposób prowadzenia tego rodzaju terapii, a także samą relację istniejącą pomiędzy terapeutą, a pacjentem. Otóż, sesje terapeutyczne odbywają się cyklicznie i w sumie mogą trwać od kilku do nawet kilkunastu lat. Każde spotkanie opiera się na rozmowie, podczas której pacjent opowiada o wszystkich kwestiach, o których czuje, że w danej chwili chciałby opowiedzieć. Z kolei terapeuta podejmuje próbę interpretacji tych wypowiedzi, a także stara się wydobyć z nich to, czego osoba poddająca się tej terapii nie potrafi, bądź też nie chce z siebie wydobyć. Nadrzędnym celem jest tu bowiem uświadomienie (przez pacjenta) tego, co do tej pory pozostawało poza świadomością. Skutkuje to swego rodzaju konfrontacją pacjenta ze wszystkimi tymi (najczęściej trudnymi) sprawami, które zostały przez niego wyparte. Takie doświadczenie przynosi ulgę, swego rodzaju uwolnienie od wewnętrznych blokad, które były źródłem kłopotów psychicznych. Należy podkreślić, że nie istnieje jedna, powszechna metoda pracy w nurcie psychoanalitycznym, jako że rozwinięto w jego zakresie wiele kierunków, a tym samym także i szkół.
Jeśli zaś chodzi o osoby, do których skierowane jest podejście psychoanalityczne, to mamy tu do czynienia z dosyć szerokim spektrum pacjentów, wśród których znajdują się zarówno poważne przypadki kliniczne, jak i ludzie cierpiący na mniej złożone dolegliwości, których głównym zamierzeniem jest podwyższenie jakości własnego życia. Szukając najlepszej terapii indywidualnej dla siebie, należy być jednak świadomym istotnego ograniczenia tej metody, a mianowicie tego, że nie wykazuje ona zauważalnej skuteczności u tych pacjentów, którzy cierpią z powodu stresu, czy też kłopotów wynikających z konkretnych nawyków behawioralnych.
