Nurty psychoterapeutyczne
Terapia poznawczo – behawioralna
wyróżnia się uporządkowaną, celową formą pracy. Jej fundamentem jest przekonanie, że myśli, emocje i zachowania są ze sobą powiązane – zmiana sposobu myślenia wpływa więc na emocje i działania. Istotne jest również to, że nasze reakcje są efektem wcześniejszych doświadczeń – skoro zostały wyuczone, możliwe jest także wypracowanie nowych, bardziej pomocnych strategii reagowania.
- Terapia akceptacji i zaangażowania ACT
uczy, jak żyć zgodnie z własnymi wartościami, mimo trudnych emocji czy myśli.
- Terapia dialektyczno – behawioralna DBT
szczególnie pomocna w pracy z silnymi emocjami, impulsywnością i trudnościami w relacjach.
- Terapia poznawcza oparta na uważności MBCT
łączący CBT z praktyką mindfulness, skuteczna m.in. w zapobieganiu nawrotom depresji.
- Terapia poznawcza oparta na uważności MBCT
łączy CBT z praktyką mindfulness, skuteczna m.in. w zapobieganiu nawrotom depresji.
Terapia psychodynamiczna
Metoda ta skupia się na dialogu terapeutycznym, a szczególną uwagę przykłada się w niej do relacji psychoterapeutycznej. Terapia psychodynamiczna koncentruje się na odkryciu oraz zrozumieniu tych nieuświadomionych czynników, które oddziałują na sposób, w jaki się zachowujemy oraz myślimy, a przede wszystkim na nasz sposób nawiązywania i utrzymywania relacji. Celem psychoterapii psychodynamicznej jest nie tylko rozwiązanie problemów czy ustąpienie konkretnych objawów, ale również ogólna poprawa funkcjonowania oraz dobrostanu pacjenta.
| Problem pacjenta | Najbardziej przydatny nurt | Dlaczego / co daje |
|---|---|---|
| Problemy z koncentracją, organizacją, prokrastynacja | CBT | Konkretne strategie planowania, kontrola impulsów, narzędzia do radzenia sobie z zadaniami i obowiązkami. |
| Depresja, myśli samokrytyczne, niska samoocena | CBT / ACT / psychodynamiczny | CBT - praca nad myślami automatycznymi; ACT - akceptacja siebie, wzmacnianie wartości i sensu działań; psychodynamika - praca nad poczuciem winy, wstydu, wewnętrznymi konfliktami i relacyjnymi źródłami depresji. |
| Silne emocje, impulsywność, frustracja, konflikty w relacjach | DBT | Nauka regulacji emocji, techniki uważności, radzenie sobie z impulsywnością i zachowaniami autodestrukcyjnymi. |
| Zaburzenia osobowości (zwłaszcza borderline) | DBT / psychodynamiczny | DBT - regulacja emocji, praca nad zachowaniami ryzykownymi, struktura i bezpieczeństwo; psychodynamika - głębsza praca nad schematami relacyjnymi, wczesnymi doświadczeniami i mechanizmami obronnymi. |
| Lęki, napady paniki, przewlekły stres | CBT / MBCT | CBT - ekspozycja i restrukturyzacja poznawcza; MBCT - uważność, redukcja stresu, nauka bycia w „tu i teraz”. |
| Problem pacjenta | Najbardziej przydatny nurt | Dlaczego / co daje |
|---|---|---|
| Problemy ze snem | CBT (CBT-I) / MBCT | CBT-I – techniki higieny snu i zmiany zachowań; MBCT – relaksacja i redukcja myślenia ruminacyjnego przed snem. |
| Kryzysy tożsamości, poczucie braku sensu życia | ACT / psychodynamiczny | ACT – życie w zgodzie z wartościami mimo trudności; psychodynamika – zrozumienie powtarzających się wzorców, głębszy wgląd w siebie. |
| Trudności w introspekcji, rozumieniu emocji | MBCT / DBT / psychodynamiczny | MBCT – kontakt z ciałem i emocjami; DBT – świadomość emocji i reakcji; psychodynamiczna – wgląd w powtarzające się wzorce. |
