Drgawki przed zaśnięciem – czym są i dlaczego mają miejsce?

Drgawki, które występują przed zaśnięciem, nazywamy miokloniami. Występują one u osób zdrowych podczas snu – w trakcie fazy NREM albo rzadziej REM – i powodują natychmiastowe obudzenie (zryw miokloniczny). Zjawisko to z pewnością większości ludziom jest nieobce. Często towarzyszy mu uczucie spadania.

Kiedy zasypiamy, to nasz umysł jednocześnie pozostaje w stanie świadomości oraz nieświadomości. Ów rozdźwięk powoduje, że mózg wysyła do mięśni mocne impulsy elektryczne. W ten sposób sprawdza, czy są one w dalszym ciągu aktywne. W przypadku, gdy odpowiedź jest negatywna, występują drgawki, czyli właśnie mioklonie.

Dlaczego ponadto wydaje nam się, że spadamy albo przewracamy się? Zdaniem części uczonych wynika to z faktu, że mózg nieodpowiednio odczytuje pewne bodźce. Dlatego jeżeli jesteśmy przemęczeni albo narażeni na długotrwały stres, to musimy się liczyć z tym, że owo złudzenie upadku może występować częściej, ponieważ zwiększona jest wrażliwość naszego układu nerwowego.

Istnieją także inne teorie. Przyjmuje się również, że owo uczucie pojawia się, ponieważ mózg nieprawidłowo ocenia powód naszego odprężenia się. W trakcie zasypiania następuje wszak nagłe rozluźnienie mięśni. Nasz mózg może je zinterpretować właśnie jako spadanie. Z tego też powodu przesyła silny impuls do mięśni, czego efektem są skurcze.

Z pewnością wiele osób spotkało się z pewną popularną, obiegową teorią na temat przyczyny owego złudzenia spadania. Głosi ona, że niegdyś nasi przodkowie spali na drzewach, gdzie chronili się przed drapieżnikami. Z tego właśnie powodu mózg miał wysyłać do organizmu bodźce, które nie pozwalały człowiekowi pogrążyć się w głębokim śnie, dzięki czemu nie groził mu upadek z gałęzi. Hipoteza ta nie została jednak udowodniona.

Warto wiedzieć, że istnieją również inne rodzaje mioklonii poza tymi, które zostały omówione powyżej. Ich przykładem jest tzw. zespół niespokojnych nóg. Zaburzenie to polega na tym, że w czasie snu człowiek w sposób niekontrolowany porusza nogami bądź stopami. U dzieci występują łagodne mioklonie nocne, które objawiają się chaotycznymi zrywami kończyn. Rodzice niekiedy mylą je z atakiem padaczki.

Pamiętajmy jednak, że pewne postaci mioklonii rzeczywiście bywają symptomami chorób, takich jak hipoksja, zespół otępienny, encefalopatia czy padaczka. Z kolei tzw. polimioklonia (drgawki mięśni w różnych częściach ciała) może być skutkiem ciężkiego niedotlenienia, zatrucia albo zaburzeń metabolizmu.