Czym charakteryzuje się osobowość obsesyjno-kompulsywna?

Zaburzenia osobowości wzbudzają ogromne zainteresowanie psychologów, psychiatrów, specjalistów z zakresu orzecznictwa sądowo-psychiatrycznego. Coraz częściej mówi się, że tak naprawdę u każdego z nas można wskazać przynajmniej cechy na przykład osobowości dyssocjalnej czy paranoicznej. Wśród zaburzeń osobowości, które uznawane są za jedne z najciekawszych wymienić należy osobowość obsesyjno-kompulsywną. Na czym polega to zaburzenie? Jak żyją osoby, które padły jego ofiarą?

Rozpoznanie osobowości obsesyjno-kompulsywnej możliwe jest wówczas, gdy u badanej osoby stwierdza się cechy zgodne z klasyfikacją ICD-10. To ona jest wiążąca dla polskich specjalistów. Nie oznacza to jednak, że spełnione muszą zostać wszystkie kryteria diagnostyczne. Do kryteriów diagnostycznych według ICD-10 odnoszących się do osobowości obsesyjno-kompulsywnej zalicza się:

 pochłonięcie przez szczegóły, listy, porządek;
 nadmierny perfekcjonizm, który uniemożliwia codzienne funkcjonowanie;
 nadmierne poświęcenie pracy oraz wydajności z jednoczesnym wyrzeczeniem się rozrywek oraz przyjaźni, co nie wynika jednak z      pragnienia zaspokojenia swoich potrzeb materialnych;
 nadmierna sumienność i skrupulatność, brak elastyczności;
 trudność z pozbyciem się przedmiotów zużytych i bezwartościowych – tyczy się to nawet tych, które nie przedstawiają jakiejkolwiek    wartości sentymentalnej;
 negatywne nastawienie do współpracy z innymi oraz zlecania zadań innym, jeśli tylko nie chcą oni w stu procentach  podporządkować  się zaleceniem co do wykonywania pracy;
 nadmierna oszczędność w wydawaniu pieniędzy;
 sztywność i upór.

Tym, co jest najbardziej charakterystyczne dla tego zaburzenia, jest bardzo silna potrzeba osiągnięcia doskonałości. Osoby z osobowością obsesyjno-kompulsywną stawiają sobie nadmiernie podwyższone wymagania i standardy, których spełnienie jest niemalże niemożliwe. Co ciekawe, perfekcji oczekują nie tylko od samych siebie, ale również od innych. Nawet naprawdę duże osiągnięcia nie są w stanie ich zadowolić. Wywołują frustrację, bo ciągle są zbyt mało znaczące.

Osobowość obsesyjno-kompulsywna często wiąże się z pracoholizmem. To obowiązki zawodowe są ważniejsze niż relacje z innymi i dostarczanie sobie przyjemności. Praca jest zawsze szczegółowo planowana, podstawą są rozmaite harmonogramy, plany, listy. Wszystko ma swoje miejsce, którego nie należy zmieniać, bo wywołuje to niepokój i lęk. Do tego dochodzą bardzo duże trudności w wyrażaniu doświadczanych emocji. To z tego powodu osoby z osobowością obsesyjno-kompulsywną powszechnie odbierane są jako sztywne, zimne, niedostępne.